هند ) گرامى » مىداند ، در 957 ق . در آگره متولّد شد . او خود در مقدمهء آيين اكبرى « 1 » - كه شرح اجمالى آن بتقريب آورده خواهد شد - شرحى مشبع در شرح حال خود و اجداد خويش آورده است و تمامى تذكره‌نويسان و محققان مطالب تأليفى خويش را با مختصر تغيير و تبديلى از آن مقدّمه نقل كرده‌اند . ما نيز قسمتى از آن را كه در تبيين مطلب راهگشاست ، به اختصار نقل مىكنيم : . . . . نفس قدسى مرا با بدن عنصرى در سال چهارصد و هفتاد و دوّم جلالى مطابق نهصد و پنجاه و هفت هلالى از مشيمهء بشرى به نزهتگاه دنيا خرامش شد . در يك سال و كسرى شيوا زبانى كرامت فرمودند و در پنج سالگى آگاهيهاى غير متعارف روآورد و دريچهء سواد گشودند . در پانزده سالگى خزاين دانش پدر بزرگوار را گنجور آمد ، جوهر معانى را پاسدار امين شد و پا بر سر گنج نشست و شگفت‌تر آنكه از گردش سپهر بوقلمون همواره خاطر از علوم مكتسبى و رسوم زمانى دلزده و خواهش رميده و طبع در گريز بود و بيشترى اوقات كمتر مىفهميد . پدر بر نمط خويش افسوس آگهى دميدى و در هر فنّى مختصرى تأليف فرموده به ياد دادى و مرا اگرچه هوش افزودى از دبستان علوم چيزى دلنشين نيامدى گاه مطلقا درنيافتى و زمانى اشتباه پيش راه گرفتى و زبان ياورى نكردى كه آن را بر گويد حجاب الكنى مىآورد يا تنومندى سخن‌گذارى نداشت در آن انجمن به گريه افتادى و به نكوهش خود در شدى . . . . ده سال ديگر به روايه گويهء خويش و افادهء مردم شب از روز نشناخت و گرسنگى از سيرى [ متميز ] نيارست كرد و خلوت را از صحبت تميز نتوانست گردانيد و ياراى جدا كردن غم از شادى نداشت ، غير از نسبت شهودى و رابطهء علمى ديگر نمىفهميد . آشنايان طبيعت از اينكه دو روز و سه روز سپرى

--> ( 1 ) . جزئيات اين اثر در بخش « ديگر آثار شيخ ابو الفضل » بتفصيل شرح داده شده است . اين كتاب در سه جلد مجزا با توضيح و تصحيح نگارنده آمادهء چاپ است .